Đổ xô đi mua tranh Đông Hồ có hình con dê

Đổ xô đi mua tranh Đông Hồ có hình con dê

Mang nhiều ý nghĩa như thế nhưng theo ông Nguyễn Đăng Chế – một trong số ít nghệ nhân còn lại của làng tranh Đông Hồ – thì con dê được vẽ trong dòng tranh này không nhiều. Nổi tiếng và đặc 

Con dê “cổ” đậm ý nghĩa phồn thực

Ở nước ta, cùng với gà, lợn, trâu, chó và ngựa, dê là một trong 6 con vật được người Việt thuần dưỡng từ rất sớm và rất gần gũi với đời sống con người. Từ xa xưa, trong văn hóa phương Đông, dê đại diện cho địa chi Mùi, một chi quan trọng mang ý nghĩa triết lý và nhân văn sâu sắc.

Nó luôn mang ý nghĩa biểu tượng cao và có giá trị tinh thần phong phú. Con dê biểu tượng cho sức sống và sự sinh sôi phồn thịnh… Con dê đực biểu tượng cho mãnh lực sinh sôi nảy nở. Dê cái lại biểu tưởng cho tính ôn hòa, thuần hậu và nhanh trí… Đối với góc độ tâm linh, dê cùng với trâu và lợn là 3 con vật hay dùng để cúng tế, tục gọi là lễ tam sinh.

Đổ xô đi mua tranh Đông Hồ có hình con dê

Đổ xô đi mua tranh Đông Hồ có hình con dê

 

Mang nhiều ý nghĩa như thế nhưng theo ông Nguyễn Đăng Chế – một trong số ít nghệ nhân còn lại của làng tranh Đông Hồ – thì con dê được vẽ trong dòng tranh này không nhiều. Nổi tiếng và đặc sắc nhất là bức tranh “Bịt mắt bắt dê”. Đây là một trò chơi dân gian thường được tổ chức trong các ngày hội đầu xuân.

Cho chúng tôi xem bức tranh “ngộ nghĩnh” này, ông Chế vui vẻ giải thích, con dê thường gắn với lễ hội đầu năm nên rất vui tươi. Xưa kia, trong mỗi lần lễ hội, trò chơi này không thể thiếu và thường cuốn hút người xem nhất. Trong bức tranh cổ này, hình ảnh nổi bật là “đấu trường” gồm một người nam, một nữ và một con dê đực, tất cả đều bịt mắt.

Cả ba đều khoác áo tơi, đeo lục lạc (người ở chân, dê ở cổ) nên phát ra những âm thanh giống nhau khi chạy nhảy, khiến hai người khó phân biệt nổi, nhiều lúc không bắt được dê mà lại… ôm nhầm phải nhau, gây tiếng cười sảng khoái, thích thú cho khán giả.
Không chỉ tái hiện hình ảnh một trò chơi dân gian vui nhộn, bức tranh về con dê này còn thể hiện khát vọng cuộc sống hòa bình, hạnh phúc của người xưa. Nhất là ở khía cạnh phồn thực.

Con dê vốn được coi là loài vật có sức sinh sôi mãnh liệt, ở đây lại là vẽ một nam một nữ biểu tượng cho âm dương hòa hợp, cầu mong một năm mới mọi thứ cũng nảy nở, ấm no như vậy. Thời kỳ trước đây, cứ mỗi độ tết đến xuân về bức tranh “Bịt mắt bắt dê” cũng thường được người chơi mua về để cầu mong một năm thịnh vượng, làm ăn phát đạt.